Шумските пожари во последниве години стануваат сè почеста закана, не само за природата и имотот, туку и за здравјето на луѓето. Чадот што се шири на километри од местото на пожарот претставува сериозна опасност, особено за децата, постарите лица и граѓаните кои страдаат од астма, бронхитис, хронични белодробни и срцеви заболувања или дијабетес.
Според експертите, многу од честичките што се наоѓаат во чадот од шумските пожари се исклучително мали – помали од една третина од дијаметарот на човечко влакно. Токму поради тоа, тие лесно навлегуваат длабоко во белите дробови и можат да предизвикаат сериозни здравствени проблеми, вклучувајќи напади на астма, срцеви и мозочни удари.
Истражувањата спроведени во Калифорнија покажале дека децата кои биле изложени на чад од шумски пожари почесто кашлале, имале проблеми со дишењето, бронхитис и настинки, а значително почесто завршувале на лекар или во болница поради респираторни проблеми, особено поради астма.
Дополнителна опасност претставува и јаглерод моноксидот – безбоен и без мирис гас кој најчесто се создава во фазата на тлеење на пожарот и во непосредна близина на огнот. Неговото вдишување ја намалува количината на кислород што стигнува до органите и ткивата, што може да предизвика главоболки, гадење, вртоглавица, а при високи концентрации и смртен исход.
Освен јаглерод моноксид, шумските пожари ослободуваат и други опасни загадувачи, меѓу кои азотни оксиди и низа токсични честички што го влошуваат квалитетот на воздухот.
Како да се заштитите од чадот од шумските пожари?
Лекарите и експертите препорачуваат:
- редовно да го следите индексот за квалитет на воздухот;
- да останете во затворени простории со затворени прозорци и врати кога има чад во воздухот;
- да користите клима-уреди на режим „рециркулација“ и прочистувачи на воздух со HEPA филтри;
- во возилата да ги држите прозорците затворени и да го вклучите системот за циркулација на воздухот;
- доколку мора да излезете надвор, да носите заштитни маски од типот N95 или повисоки;
- да се консултирате со лекар, особено ако припаѓате на ризичните категории.
Посебно внимателни треба да бидат лицата кои работат на отворено, децата, постарите од 65 години, бремените жени и лицата со хронични заболувања, бидејќи токму тие се најранливи на последиците од загадениот воздух.